به گزارش کردپرس، در پی تحولات گسترده منطقه‌ای و آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران از اواخر فوریه ۲۰۲۶، بحران سوریه تا حد زیادی از کانون توجه جهانی خارج شده است. یکی از مهم‌ترین پیامدهای این وضعیت، ناپدید شدن هزاران زن و کودک خارجی مرتبط با داعش پس از فرار از اردوگاه بدنام «الهول» در شمال‌شرق سوریه است؛ موضوعی که اکنون نگرانی‌های امنیتی تازه‌ای برای سوریه و اروپا ایجاد کرده است.

اردوگاه الهول که سال‌ها محل نگهداری خانواده‌های اعضای داعش بود، در ۷ فوریه شاهد فرار گسترده ساکنان خود شد. حدود ۶ هزار و ۲۰۰ تبعه خارجی به همراه هزاران نفر دیگر، عمدتاً سوری، از این اردوگاه گریختند. این فرار پس از آن رخ داد که مسئولیت اداره اردوگاه از نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) به دولت موقت سوریه منتقل شد.

در ادامه، اردوگاه الهول در ۲۲ فوریه تعطیل شد و خانواده‌های باقی‌مانده به اردوگاه «عق برهان» در شمال حلب منتقل شدند. بخشی از ساکنان نیز مستقیماً به مناطق اصلی خود بازگشتند. با این حال، گزارش‌ها نشان می‌دهد بیشتر زنان خارجی آزادانه در استان ادلب زندگی می‌کنند؛ منطقه‌ای که همچنان محل حضور گروه‌های سلفی-جهادی و جنگجویان خارجی است.

کارشناسان می‌گویند بخش عمده این خانواده‌ها در داخل سوریه، به‌ویژه در ادلب، ناپدید شده‌اند. برخی نیز موفق شده‌اند از کشور خارج شوند. مواردی از بازگشت زنان فراری به آلبانی و بلژیک گزارش شده و شماری از زنان لبنانی نیز به لبنان رفته‌اند. رسانه‌ها همچنین از بازداشت یک زن بلژیکی پس از ورود به کشورش خبر داده‌اند.

به گفته دیپلمات‌های غربی، تاکنون موج قابل توجهی از بازگشت این افراد به اروپا مشاهده نشده است، اما مشخص نیست در آینده چه رخ خواهد داد. نگرانی اصلی این است که این زنان و فرزندانشان بتوانند هسته‌های افراط‌گرایی جدیدی تشکیل دهند یا به احیای شبکه‌های داعش کمک کنند.

پژوهشگران حوزه افراط‌گرایی هشدار می‌دهند برخی از زنان وفادار به داعش اکنون در فضای مجازی فعال‌تر شده‌اند. آن‌ها با انتشار سرودها و تبلیغات ایدئولوژیک، از تربیت فرزندان خود بر مبنای باورهای داعش سخن می‌گویند. در عین حال، این افراد برای پنهان کردن هویت دیجیتال خود محتاط‌تر شده‌اند.

همچنین گزارش شده است که منابع مالی این زنان از طریق کمک‌های اینترنتی و کمپین‌های ظاهراً بشردوستانه تأمین می‌شود. به گفته کارشناسان، برخی حامیان داعش در اروپا با ایجاد این شبکه‌های مالی، همچنان پول و امکانات لازم را برای این افراد فراهم می‌کنند.

فعالان محلی کُرد در حسکه نیز هشدار داده‌اند بسیاری از زنان و کودکان فراری، همچنان به‌شدت تحت تأثیر ایدئولوژی داعش قرار دارند و می‌توانند تهدیدی برای جوامعی باشند که در آن ساکن می‌شوند.

در مجموع، هرچند در سایه جنگ جدید منطقه‌ای، این پرونده فعلاً در اولویت دولت‌ها نیست، اما سرنوشت هزاران زن و کودک وابسته به داعش که اکنون هویت و محل اقامت بسیاری از آن‌ها نامشخص است، می‌تواند در آینده به بحرانی امنیتی تازه برای سوریه، خاورمیانه و اروپا تبدیل شود.

ولادیمیر وان ویلگنبرگ، کارشناس مسائل کردها