به گزارش کردپرس، حسین عقیل، فعال محیط زیست، با هشدار نسبت به پیامدهای گسترش پروژه‌های سدسازی، نیروگاه‌های برق‌آبی (HES) و نیروگاه‌های خورشیدی (GES) در حوضه‌های دجله و فرات، گفت این منطقه با خطر از دست دادن ویژگی‌های طبیعی خود و ورود به دوره‌ای از بحران‌های عمیق زیست‌محیطی روبه‌رو شده است. به گفته او، دجله و فرات تنها دو رودخانه نیستند، بلکه شریان‌های حیاتی بین‌النهرین به شمار می‌روند که هزاران سال حیات انسانی، تنوع زیستی و میراث فرهنگی منطقه را شکل داده‌اند.

عقیل در گفتگو با زینب دورگوت خبرنگار کرد، تأکید کرد که نگاه به هر پروژه به صورت جداگانه، تصویر واقعی بحران را نشان نمی‌دهد. به گفته او، مشکل اصلی تأثیرات انباشته و زنجیره‌ای صدها پروژه انرژی است که در سال‌های اخیر در سراسر حوضه اجرا شده‌اند. هر سد جدید، هر نیروگاه تازه و هر پروژه معدنی، فشار بیشتری بر اکوسیستمی وارد می‌کند که پیش از این نیز تحت فشار شدید قرار داشته است.

او در یکی از صریح‌ترین بخش‌های این گفت‌وگو هشدار داد: «دجله و فرات رگ‌های حیاتی بین‌النهرین هستند. اما امروز بزرگ‌ترین خطر این است که این دو رودخانه هویت طبیعی خود را از دست بدهند. سدهایی که با اهداف تولید انرژی یا ملاحظات امنیتی ساخته شده‌اند، جریان طبیعی آب را مختل کرده‌اند و پیوندهای اکولوژیک را از هم گسسته‌اند. در بسیاری از دره‌ها زیستگاه‌های طبیعی زیر آب رفته، مسیر مهاجرت حیات وحش تغییر کرده و برخی اکوسیستم‌ها به شکلی تخریب شده‌اند که بازگرداندن آن‌ها بسیار دشوار است. اگر این روند ادامه پیدا کند، کاهش تنوع زیستی، افزایش خطر خشکسالی، بحران آب و حتی فروپاشی‌های اکولوژیک در منطقه اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.»

به گفته عقیل، یکی از نشانه‌های آشکار این تغییرات آن است که بسیاری از رودخانه‌های منطقه دیگر بر اساس چرخه‌های طبیعی و فصلی جریان ندارند، بلکه میزان و زمان جریان آب بر اساس نیاز نیروگاه‌های تولید برق تنظیم می‌شود. این وضعیت نه تنها حجم آب، بلکه دمای آن، مواد معدنی موجود در آب و کارکردهای طبیعی اکوسیستم‌های آبی را نیز تغییر داده است.

او همچنین نسبت به تهدید گونه‌های بومی هشدار داد و گفت بسیاری از گونه‌های ماهی، آبزیان و جاندارانی که تنها در این حوضه‌ها زندگی می‌کنند، با خطر نابودی روبه‌رو هستند. به گفته وی، تالاب‌ها نیز که نقش مهمی در ذخیره کربن، تنظیم اقلیم و زیست پرندگان دارند، به دلیل تغییر رژیم آبی در حال کوچک شدن یا خشک شدن هستند.

این فعال محیط زیست در ادامه به تأثیر پروژه‌های خورشیدی بر کشاورزی و دامداری اشاره کرد و گفت در سال‌های اخیر بخشی از نیروگاه‌های خورشیدی بر روی زمین‌های حاصلخیز کشاورزی، مراتع و زیستگاه‌های طبیعی برنامه‌ریزی شده‌اند؛ موضوعی که در شرایط تشدید خشکسالی می‌تواند امنیت غذایی منطقه را نیز با خطر مواجه کند. او تأکید کرد که مراتع تنها برای دامداری اهمیت ندارند، بلکه زیستگاه شمار زیادی از گونه‌های گیاهی و جانوری محسوب می‌شوند.

عقیل همچنین هشدار داد که کاهش منابع آب و محدود شدن دسترسی به آن، مستقیماً بر زندگی کشاورزان و دامداران اثر می‌گذارد، هزینه تولید را افزایش می‌دهد و در نهایت به مهاجرت روستاییان و تضعیف اقتصاد محلی منجر می‌شود. به گفته او، تخریب طبیعت صرفاً یک مسئله محیط زیستی نیست، بلکه با حق حیات، حق معیشت و دسترسی عادلانه به منابع طبیعی گره خورده است.

او در پایان خواستار تغییر رویکرد در برنامه‌ریزی پروژه‌های انرژی شد و تأکید کرد که مناطق حفاظت‌شده طبیعی، تالاب‌ها، جنگل‌ها و نواحی دارای تنوع زیستی بالا باید از هرگونه سرمایه‌گذاری انرژی مصون بمانند. به باور او، حفاظت از دجله و فرات تنها دفاع از محیط زیست نیست، بلکه دفاع از حافظه تاریخی بین‌النهرین، میراث فرهنگی منطقه و حق زندگی نسل‌های آینده است.